22) Hidroelektrik Santraller Kurulu Güç-Yıllık Üretim Analizi

Firmalar, kendi hidroelektrik santralleri ile ilgili bilgiler yayınlarken, farklı terimlerden bahsederler. Bunların en önemlilerinden ikisi kurulu güç ve yıllık üretilen enerjileridir. Kurulu güçler genellikle Mega Watt (MW) cinsinden ifade edilirken, yıllı üretim genellikle Giga Watt Hour (GWh) cinsinden verilmektedir. Ülkemizdeki hidroelektrik potansiyel gözönüne alındığında farklı bölgelerdeki HESler için kurulu güç ve yıllık üretim arasında bir oran, bir katsayı hesaplanmak istense yukarıda verilen birimler cinsinden bir tablo aşağıdaki şekilde oluşturulabilir. Tabloda farklı firmalara ait 50 HES in kurulu güçleri (MW) yıllık üretilen enerji miktarları (GWh) ve bunların oranlanmasıyla elde edilen katsayı verilmiştir. Bu katsayılar yaklaşık olarak 2.5 ile 5.5 arasında değişmektedir. 50 Santral için hesaplanan katsayıların ortalaması ise görüldüğü gibi 3.56 civarındadır. Zaten santrallerin çoğunda değerler bu civarda çıkmaktadır. Bu santrallerin içinde baraj tipi, akarsu tipi santraller karışık olarak bulunmaktadır. Santraller belli bir bölgeye ait değil Türkiye’nin farklı yörelerinden seçilmiştir. Daha detaylı analizlerle baraj tipi, bölge farklılıkları göz önünde bulundurularak daha net rakamlar elde edilebilir.

Aşağıdaki tabloda görüldüğü üzere farklı boyutlardaki 50 santral için analiz yapılmıştır. Bu analizin daha detaylısı için güncel verilere göre Türkiye’de lisansı geçerli tüm HES’lerin kurulu güç ve yıllık üretimleri verilerinin analiz çalışmasına devam ediyorum. Bu çalışmamla ilgili bilgilenmek için lütfen iletişime geçiniz.

Analiz

Değerler firmaların kendi sayfalarında alınmıştır. Bilgileri kullanarak herhangi bir karar vermeden veya harekete geçmeden önce profesyonel bir danışmana başvurup detaylı fizibilite çalışması yaptırılması gerekmektedir.

20) Türbin Üreticilerinin Türkiye’de Bölgelere Göre Pazar Payları

27 Mart 2013 tarihinde EWEA ve TÜREB işbirliğinde düzenlenen Rüzgar Enerjisi Çalıştayı’nda edindiğim “Türkiye Rüzgar Santralleri Atlası (TÜRSAT 2013)” (http://www.tureb.com.tr/attachments/article/207/Turkiye%20Ruzgar%20Santralleri%20Atlasi%202013.pdf ) üzerindeki verilere dayanarak kurulu güçlerine göre Türkiye’de işletmedeki rüzgar santrallerinde kullanılan Türbin markalarının bölgelere göre dağılımını görebilmek için aşağıdaki tabloyu hazırladım. Toplam kurulu güç 2312.15 MW olarak belirlenmiştir.

Veri2

Temmuz 2013 güncel tarihli atlas ile Türkiye Rüzgar Enerjisi İstatistik Raporu-Temmuz 2013 raporuna göre veriler tekrar düzenlenerek en kısa zamanda tekrardan sizlerle paylaşılacaktır.

 

19) Türbin Üreticilerinin Türkiye’de İşletmedeki Rüzgar Santrallerindeki Payları

27 Mart 2013 tarihinde EWEA ve TÜREB işbirliğinde düzenlenen Rüzgar Enerjisi Çalıştayı’nda edindiğim “Türkiye Rüzgar Santralleri Atlası (TÜRSAT 2013)” ( http://www.tureb.com.tr/attachments/article/207/Turkiye%20Ruzgar%20Santralleri%20Atlasi%202013.pdf ) üzerindeki verilere dayanarak kurulu güçlerine göre Türkiye’de işletmedeki rüzgar santrallerinde kullanılan Türbin markalarının piyasadaki paylarını görebilmek için aşağıdaki tabloyu hazırladım. Toplam kurulu güç 2312.15 MW olarak belirlenmiştir.

Veri1

16) RES Yatırım Giderleri

RES yatırımı için belirlenen temel giderler aşağıdaki gibidir:

İnşaat:
Yol maliyeti
Saha hazırlama
RT temelleri
RT kablo kanalları

Elektromekanik:
Rüzgar Türbini
Elektrik tesisat
Ünite trafosu

Nakil Hattı ve Şebeke Bağlantısı:
Şebeke bağlantısı
Enerji Nakil Hattı Bedeli

Proje Geliştirme Masrafları:
Met mast (Ölçüm Direkleri)
Proje ve rapor bedelleri
Dizayn masrafları
Mühendislik masrafları

İşletme Giderleri:
Arazi kira giderleri
Bakım giderleri
Personel idari giderler
Sigorta giderleri

Yukarıda giderlerin başlıcalarını listelemeye çalıştım. Bunların dışında her yatırım için farklı giderlerin de olabileceği gözönünde bulundurulmalıdır. Net değerler için profesyonel bir fizibilite çalışması ve finansal analize ihtiyaç vardır.

15) RES Alan Seçimi

RES için kullanılamaz alanlar şunlardır:

Milli Parklar
Tabiat Parkları
Tabiat Anıtları
Tabiat Koruma Alanları
Yaban Hayatı Koruma Sahaları
Yaban Hayvanı Yerleştirme Alanları
Kültür Varlıkları
Tabiat Varlıkları
Sit ve Koruma Alanları
Derinligi 50 metreden fazla olan deniz alanlari
Emniyet Bantları
Enerji Santralleri
Sulak Alanlar
Nitelikli Orman Alanları
Rakımı 1500 metrenin uzerinde ve egimi 20% den fazla olan alanlar
Yerlesim Alanları
Kara ve Demir Yollari, Havaalanları ve Limanlar
Koruma Alanlar

RES alan seçiminde dikkat edilmesi gerek hususlar şunlardır:

• Sahaya ulaşım kolaylığı
• Enerji nakil hatlarının ve trafo merkezlerinin güç kapasitesi
• Üretilecek enerjinin nakli için trafo merkezlerine olan uzaklık
• Sahanın yol ve diğer çalışmalar için işlenme kolaylığı
• Arazinin eğimi
• Sahanın alansal olarak yeterliliği
• Sahada arazi kullanım şekli ve mülkiyeti
• Sahanın bitki örtüsü
• Sahanın hakim rüzgar yönüne göre durumu
• Sahanın yerleşim birimlerine olan uzaklığı
• Sahanın imar durumu
• Sahanın askeri ve sivil radar ve benzer tesislere olan yakınlığı
• Sahanın sit, milli park, orman arazisi veya diğer kapsamda olup olmadığı
• Sahanın doğal yaşam etkinlikleri ve ekolojik açısıdan önemi
• Sahanın jeolojik yapısı
• Yeraltı su kaynaklarının analizi
• Yakın civarda yaşayanların rüzgar santrallarına bakış açısı
• Sahanın buzlanma, yağmur, yıldırım ve atmosferik kararlılık durumları
• GSM kapsama alanının tespiti
• Yasal yükümlülükler
• Yerel elektrik dağıtım şirketi ile yapılacak görüşmelerin sonuçlari

14) HES Su Alma Yapıları

Akarsu veya baraj gölünde toplanan suyun alınmasını sağlayan yapılara su alma yapıları denir. Bu yapıların giriş kısmına “su alma ağzı” veya “priz” denir. Görevi ise enerji üretmek için alınacak suyu düzenlemek ve kontrol etmektir. Temel olarak iki gruba ayrılır:

1.Bağımsız Karşıdan Alışlı Su Alma Yapıları
1.1. Kule Tipi Su Alma Yapısı
1.2. Kaya Yamaca Yaslı Düşey ve Eğik Su Alma Yapıları
1.3. Şaftlı Su Alma Yapısı
1.4. Dipten Alışlı (Düşey Şaft) Tipi Su Alma Yapısı

2.Gövdeye Bitişik Su Alma Yapıları: Bu tür yapılarda rezervuar gövdesinden aldığı suyu cebri boru aracılığıyla gövdenin hemen mansabında bulunan santral binasına taşırlar. Beton barajlarda yaygın olarak tercih edilir.

13) Cebri Boru

Tanım:

Baraj gölü ile türbinler, yükleme odası ile türbinler veya denge bacası ile türbinler arasındaki basınçlı borulara cebri boru denir.

Cebri Borunun Kısımları:

1. Düz Boru Kısımları
2. Tranzisyonlar
3. Redüksiyonlar
4. Mesnetler
5. Genleşme Contaları
6. Dirsekler
7. Branşmanlar
8. Menholler
9. Deşarj Boru ve Vanaları
10. Havalandırma Boru ve Vanaları
11. Takviye Ringleri
12. Enjeksiyon Delikleri
13. Test Kapakları

Cebri Boru Türleri:

1. Font
2. Ahşap
3. Beton
4. PVC
5. CTP
6. Çelik